Amiszowe śniadania

20-24 marca 2020

Dla Amiszów najważniejsze jest treściwe, kaloryczne śniadanie, jedzone wspólnie - w miarę możliwości - przy kuchennym stole. Zwykle jest ono przygotowane przez panią domu na godzinę 6 rano. Przedtem karmi się hodowanych przyjaciół (Amisze często wstają o 4 rano). Ze względu na sporo porannych zajęć na farmie i w domu, bardzo popularne stały się wszelkiego rodzaju zapiekanki i domowe wypieki z domowym masłem, przygotowywanym wieczorem.

zapiekane płatki owsiane

z mlekiem i owocami

Mid-Atlantic/Pennsylvania

Southeast/West Virginia

SKŁADNIKI:

1 1/2 szklanki błyskawicznych płatków owsianych

1/2 szklanki cukru

1/2 szklanki mleka

1/4 szklanki masła, rozpuścić

1 jedno duże jajko

1 łyżeczki proszku do pieczenia

3/4 łyżeczki soli

1 łyżeczka ekstraktu waniliowego

ciepłe mleko

świeże owoce i/albo brązowy cukier

PRZYGOTOWANIE:

Rozgrzać piekarnik do 180°C (350°F)...
dokładnie wymieszać osiem pierwszych składników i wyłożyć do żaroodpornego naczynia...
piec 25-30 minut lub do czasu lekkiego zbrązowienia boków zapiekanki...
natychmiast rozłożyć zapiekankę do miseczek i zalać ciepłym mlekiem...
udekorować świeżymi owocami i/lub brązowym cukrem.

amiszowa zapiekanka śniadaniowa

Mid-west/Indiana

SKŁADNIKI:

500 gramów boczku, pokroić w kostkę

1 średnia słodka cebula, posiekać

6 dużych jajek, lekko rozbić

4 szklanki ziemniaków, startych na tarce o dużych oczkach

(odcedzić z wody)

2 szklanki tartego sera chedar

1 1/2 szklanki pełnego (4%) cottage cheese (opcjonalnie)

PRZYGOTOWANIE:

Rozgrzać piekarnik do 180°C (350°F)...
usmażyć boczek na chrupiące skwarki, odcedzić tłuszcz...
w dużej misce wymieszać pozostałe składniki, dołożyć skwarki, całość przełożyć do naczynia żaroodpornego lub płaskiej brytfanki...
piec 35-40 minut (nóż włożony w środek zapiekanki powinien być czysty)...
odstawić na 10 minut, pokroić i serwować na ciepło.

śniadaniowa zapiekanka

owsiano-owocowa

Mid-west/Illinois

SKŁADNIKI:

3 szklanki błyskawicznych płatków owsianych

1 szklanka brązowego cukru

2 łyżeczki proszku do pieczenia

1 łyżeczka soli

1/2 łyżeczki cynamonu w proszku

2 duże jajka, lekko rozbite

1 szklanka mleka

1/2 szklanki masła, rozpuścić

3/4 szklanki obranych i startych na tarce (duże oczka) jabłek

1/3 szklanki mrożonych lub świeżych brzoskwiń

1/3 szklanki mrożonych lub świeżych jagód

PRZYGOTOWANIE:

Rozgrzać piekarnik do 180°C (350°F)...
w dużej misce wymieszać: płatki, brązowy cukier, proszek do pieczenia, sól i cynamon; dodać jajka, mleko i masło, ponownie wymieszać i dodać jabłka, brzoskwinie, jagody...
formę do pieczenia lekko natłuścić i przełożyć do niej mieszankę...
piec 35-40 minut (nóż włożony w środek zapiekanki powinien być czysty)...
odstawić na 10 minut, pokroić w kwadraty i podawać ze szklanką mleka, kakao lub kawą.

cynamonowo-rodzynkowy

szybki chlebek

Mid-Atlantic/Pennsylvania

SKŁADNIKI (2 bochenki):

4 szklanki mąki pszennej

2 szklanki cukru

2 łyżeczki proszku do pieczenia

1 łyżeczka soli

2 duże jajka w temperaturze pokojowej

2 szklanki maślanki

1/2 szklanki oleju roślinnego

1/2 szklanki rodzynek

3 łyżeczki cynamonu w proszku

PRZYGOTOWANIE:

Rozgrzać piekarnik do 180°C (350°F)...
w dużej misce wymieszać: mąkę, 1 1/2 szklanki cukru, proszek do pieczenia, sól; w małej misce wymieszać: jajka, maślankę i olej...
połączyć wszystkie składniki, dodać rodzynki, wymieszać...
oddzielnie wymieszać cynamon z pozostałym cukrem...
przygotować dwie blaszki keksowe...
łyżką nakładać ciasto warstwami, posypywanymi cukrem z cynamonem; nożem "zamieszać" ciasto...
piec 55-60 minut...
odstawić na 10 minut, wyjąć z blaszek, studzić na kratce...
można mrozić do trzech miesięcy.

gofry z płatkami owsianymi

Mid-west/Iowa

SKŁADNIKI:

1 1/2 szklanki mąki

1 szklanka błyskawicznych płatków owsianych

3 łyżeczki proszku do pieczenia

1/2 łyżeczki cynamonu w proszku

1/4 łyżeczki soli

2 duże jajka w temperaturze pokojowej, lekko rozbić

1 1/2 szklanki pełnego mleka

6 łyżek masła, rozpuścić

2 łyżki brązowego cukru

Ulubione owoce i jogurt

PRZYGOTOWANIE:

W dużej misce wymieszać: mąkę, płatki, proszek do pieczenia, cynamon i sól...
w małej misce wymiesza: jajka, mleko, masło i brązowy cukier...
połączyć wszystkie składniki i dokładnie wymieszać...
piec w rozgrzanej gofrownicy; podawać ciepłe z jogurtem i owocami na wierzchu.

placki ziemniaczane (latkes)

Mid-west/Wisconsin

SKŁADNIKI:

3 duże ziemniaki (około 1 kilograma), obrać

2 duże jajka

1 łyżka tartej cebuli

2 łyżki mąki

1 łyżeczka soli

1/2 łyżeczki proszku do pieczenia

Olej roślinny do smażenia

PRZYGOTOWANIE:

Ziemniaki zetrzeć na tarce o dużych oczkach, odcedzić sok...
dodać jajka, cebulę, mąkę, sól i proszek do pieczenia; wymieszać...
na patelni rozgrzać olej...
ciasto ziemniaczane nakładać łyżką na gorący tłuszcz; smażyć z obydwu stron na złoty kolor...
podawać gorące ze śmietaną na boku, wędzonym łososiem lub musem jabłkowym.

ulubiony amiszowy

mix śniadaniowy

Mid-Atlantic/Pennsylvania

SKŁADNIKI:

300 gramów kiełbasy wieprzowej, pokroić w kostkę

1/2 szklanki posiekanej cebuli

4 łyżki masła

1/2 szklanki pokrojonych w kostkę jabłek, nie obierać

3/4 łyżeczki suszonego tymianku

1/2 łyżeczki suszonej szałwii

1/4 łyżeczki pieprzu

3 szklanki wody

3/4 szklanki mąki kukurydzianej

1 łyżeczka soli

2 łyżki mąki

syrop klonowy

PRZYGOTOWANIE:

Na dużej patelni usmażyć kiełbasę i cebulę (kiełbasa winna stracić swój różowy kolor, cebula - twardość); zdjąć z patelni i odstawić...
zostawić 2 łyżki tłuszczu ze smażenia kiełbasy (resztę zachować do innej potrawy), dodać 2 łyżki masła, jabłka, tymianek, szałwię i pieprz - smażyć około 5 minut (miękkie jabłka); zdjąć z patelni i wymieszać z kiełbasą, odstawić...
w dużym garnku zagotować 2 szklanki wody...
w miseczce wymieszać mąkę kukurydzianą, pozostałą zimną wodę, sól i powoli, ciągle mieszając, całość wlać do zagotowanej wody...
garnek przykryć i gotować wolno przez godzinę, mieszając od czasu do czasu; uzyskaną masę wymieszać z kiełbasą i dodatkami...
mieszankę przełożyć do natłuszczonej blaszki, wystudzić i włożyć do lodówki na minimum 8 godzin lub całą noc...
wyjąć z blaszki, pokroić na 1-centymetrowe plastry, oprószyć z obu stron mąką i smażyć na pozostałym maśle na złoty kolor; podawać z syropem klonowym lub musem jabłkowym.

placki z jabłkami

i jabłkowym syropem

Southeast/Tennessee

SKŁADNIKI:

1/2 szklanki mąki

1/4 szklanki mąki razowej

2 łyżeczki cukru

1/4 łyżeczki proszku do pieczenia

1/4 łyżeczki soli

1/4 łyżeczki cynamonu w proszku

2/3 szklanki obranego i pokrojonego w plasterki jabłka

1/4 szklanki rodzynek

2/3 szklanki maślanki

1 duże jajko, oddzielnie żółtko i białko

2 łyżeczki masła, rozpuścić

1/4 łyżeczki ekstraktu waniliowego

SYROP:

1/4 szklanki cukru

2 łyżeczki mąki kukurydzianej

2/3 szklanki soku jabłkowego (klarowanego lub nieklarowanego)

cynamon w kawałku (około 3 centymetrów)

szczypta świeżo tartej gałki muszkatołowej

dodatkowe masło (opcjonalnie)

PRZYGOTOWANIE:

W misce szklanej (plastikowej) wymieszać sześć pierwszych składników; dodać jabłka i rodzynki...
zmieszać maślankę, żółtko, masło i wanilię, dodać do suchych składników...
ubić białko na sztywną pianę, dodać do ciasta...
usmażyć placki na złoty kolor z obu stron...
w małym garnuszku wymieszać: cukier, mąkę kukurydzianą i sok jabłkowy; dodać kawałek cynamonu...
gotować około 2 minut, wyjąć cynamon, dodać gałkę muszkatołową...
podawać z ciepłym syropem i ewentualnie dodatkowym masłem na wierzchu. Kiełbaski śniadaniowe mogą być miłym dodatkiem.

wieprzowe kotlety mielone

z maślanką

Mid-west/North Dakota

SKŁADNIKI:

3/4 szklanki maślanki

2 1/4 łyżeczki soli

1 1/2 łyżeczki roztartej szałwii

1 1/2 łyżeczki brązowego cukru

1 1/2 łyżeczki czarnego pieprzu

3/4 łyżeczki suszonego majeranku

3/4 łyżeczki suszonego cząbru

3/4 łyżeczki pieprzu cayenne

1/4 łyżeczki mielonej gałki muszkatołowej

1200 gram mielonego mięsa wieprzowego

olej roślinny

PRZYGOTOWANIE:

W dużej misce wymieszać pierwszych 9 składników; dodać mięso i delikatnie, dokładnie wymieszać...
uformować średniej wielkości kotleciki...
na lekko natłuszczonej patelni usmażyć kotleciki - po 5-6 minut z każdej strony; po zdjęciu z patelni układać na ręczniku papierowym do odsączenia tłuszczu przed podaniem na stół; serwować z domowym pieczywem...
zamrażanie (do 3 miesięcy): każdy kotlet po usmażeniu i wystudzeniu zawinąć w folię i ułożyć w plastikowym pudełku...
rozmrażanie: potrzebną ilość kotletów odwinąć, ułożyć na blaszce wyłożonej lekko natłuszczonym papierem do pieczenia; piec w rozgrzanym piecyku (180°C/350°F) po 15 minut z każdej strony.

biały chleb Amiszów

Mid-Atlantic/Pennsylvania

SKŁADNIKI:

2 szklanki letniej wody

1/3 szklanki cukru

2 łyżki miodu

1 1/2 łyżki aktywnych suchych drożdży

1 1/2 łyżeczki soli

1/4 szklanki oleju

6 szklanej mąki

PRZYGOTOWANIE:

Do dużej miski (najlepiej szklanej) wlać ciepłą wodę, miód, dołożyć cukier i drożdże; całość lekko wymieszać i pozostawić do rośnięcia...
kiedy drożdże zaczną "pracować", dodać sól i dwie szklanki mąki, dobrze wymieszać...
dodawać po jednej szklance mąki, za każdym razem dokładnie mieszając całość (około 5 minut po każdej szklance - chodzi o napowietrzenie ciasta)...
ciasto przykryć folią i zostawić do podwojenia objętości, po czym ponownie lekko zagnieść...
całość podzielić na dwie części i każdą z nich włożyć do blaszki keksowej, natłuszczonej olejem i wysypanej bułką tartą...
odstawić na 30-45 minut do ponownego rośnięcia około 1 centymetra (nie więcej) powyżej blaszki...
rozgrzać piekarnik do 180°C (350°F)...
piec 28-30 minut, aż wierzch chlebów będzie złoto-brązowy.

zupa

kawowa

Amiszów

To bardziej ciekawostka, aniżeli propozycja śniadaniowa...

Zupa kawowa powstała w trudnych czasach Wielkiego Kryzysu amerykańskiego (1929-1933). Amisze doskonale przystosowali się do trudnej sytuacji rynkowej, a że uwielbiali kawę, postanowili połączyć picie z jedzeniem - zabielana kawa z cukrem (albo bez) z pokruszonymi, mocno podpieczonymi kawałkami chleba, albo... z serem i ziemniakami. Jak kto woli... "Dziadkowie jeszcze jadają zupę kawową, ale ich wnuczkowie już nie. Wolą kubek kawy i tost na talerzyku obok" - wspomina Elizabeth Coblentz, autorka książki o amiszowym gotowaniu. Amisze uwielbiają zupy. Można do nich wrzucić prawie wszystko, co zostanie z obiadu czy kolacji. U nich jedzenie nie marnuje się. Wszystko jest zjadane do ostatniego okruszka. Gospodyni tego uczy i pilnuje. To jej ciężka praca - utrzymanie domu. Często wstaje o 3-4 rano, kładzie się spać około 9 wieczorem, a prawie każda minuta w ciągu długiego dnia jest wyliczona. Panowie zarabiają na dom, ona ma go utrzymać w najlepszym porządku. Taki mają podział ról - dodaje Pani Coblentz.

Amiszki - zawsze uśmiechnięte, zadowolone z życia, jakie wybrały, służące dobrą radą - a mają ich wiele - przyjazne, bliskie i... jakże odległe. Pieką chleby, klepią masło, zastanawiają się nad śniadaniem na dzień następny... Biała kawa, tym razem z czym?...

szybki wieloowocowy

dżem domowy

(dwa sposoby)

SKŁADNIKI I PRZYGOTOWANIE (1):

3 szklanki wiśni

3 szklanki moreli

2 szklanki malin

5 szklanek cukru

Owoce umyć, oczyścić z pestek, morele pokroić na mniejsze części.

Do dużego, najlepiej ciężkiego, garnka wrzucić wszystkie owoce, zasypać cukrem i gotować około 15-20 minut. Gorące wkładać do wyparzonych słoików i studzić słoiki odwrócone do góry dnem.

SKŁADNIKI I PRZYGOTOWANIE (2):

1500 gram (3 funty) owoców mrożonych: jagód, truskawek, malin, jeżyn

(lub innych, ulubionych)

1 szklanka cukru

Owoce umyć, wrzucić zamrożone do ciężkiego garnka, zasypać cukrem

i gotować na wolnym ogniu około 30 minut, aż sok lekko odparuje. Gorące wkładać do wyparzonych słoików i studzić je odwrócone do góry dnem.

AMERYKAŃSCY MENNONICI I AMISZE

AMISZOWE KULINARIA

Twoje komentarze są ważne i cenne, podobnie jak Twoja uwaga i czas.

Podziel się swoją pasją i wiedzą. Zaproponuj temat.

Dziękuję i zapraszam ponownie! Każdego tygodnia nowa opowieść, nowy/stary przepis z nutką nowoczesności.