Co kryje się w nazwie? W przypadku dania znanego czasem jako „francuskie tosty” (ang. French toast) – świętowanego co roku 28 listopada – odpowiedź brzmi: niewiele.

We Francji ten przysmak śniadaniowy nazywa się „pain perdu”, czyli „utracony chleb” – prawdopodobnie dlatego, że do jego przygotowania wykorzystuje się czerstwe, a więc w innym przypadku zmarnowane kromki pieczywa. Jak podaje „South Florida Reporter”, w innych zakątkach świata i różnych epokach danie to określano mianem „jajecznego chleba”, „niemieckich tostów”, „pudingu biednych rycerzy” czy „tostów bombajskich” – a to i tak niepełna lista.

Według Simona Thomasa z Oxford Dictionaries, najwcześniejsza wzmianka o nazwie „French toast” pochodzi z 1660 roku. Brendan Koerner, pisząc dla magazynu „Slate” o przepisie zawartym w książce kucharskiej The Accomplisht Cook, zauważa: „W tamtej wersji pominięto jednak jajka; zamiast nich opieczone wcześniej kromki chleba namaczano w mieszance wina, cukru i soku pomarańczowego”.

Jeszcze wcześniejsza wzmianka o podobnej potrawie znajduje się w Forme of Cury – angielskiej książce kucharskiej z XIV wieku, opracowanej na dworze Ryszarda II. Przepis ten nosi nazwę „Payn Fondew”. Wymagał on usmażenia chleba na tłuszczu lub oleju, nasączenia go czerwonym winem i gotowania z dodatkiem rodzynek. Całość doprawiano cukrem i przyprawami korzennymi, a na koniec dekorowano kandyzowanymi nasionami kolendry.

Inna książka kucharska, The English Huswife (1615), zawiera przepis na „najlepsze "panperdy”, w którym użyto jajek, ale nie dodano mleka. Czytamy w nim: „Weź tuzin jajek, rozbij je i bardzo dobrze ubij. Następnie dodaj goździki, kwiat muszkatołowy, cynamon, gałkę muszkatołową oraz sporą ilość cukru i szczyptę soli dla smaku. Weź "manchet" [rodzaj kosztownego białego pieczywa] i pokrój go na grube kromki, niczym tosty”.

Najstarsza znana wzmianka o tym daniu pochodzi z rzymskiej książki kucharskiej z IV wieku, przypisywanej Apicjuszowi. Potrawa figuruje tam pod nazwą „Aliter Dulcia” („jeszcze jedno słodkie danie”). Przepis zaleca: „Pokrusz delikatny biały chleb (bez skórki) na dość duże kawałki, namocz je w mleku i roztrzepanych jajkach, usmaż na oleju, polej miodem i podawaj”. Samo danie jest równie wszechstronne, jak jego ilość nazw; wciąż powstają nowe warianty – od tych niezwykle wystawnych (może tosty francuskie

z homarem w szampanie i kawiorem?) po sezonowe (tosty francuskie z przyprawami korzennymi i dynią – idealne na jesienną porę).

Jak podaje serwis Mental Floss, jedną z nowszych nazw jest „Freedom Toast” („tosty wolności”) – tak właśnie określano to danie

w stołówkach Izby Reprezentantów USA w latach 2003–2006. Co jednak najbardziej intrygujące, mimo skromnych początków, tosty francuskie prawdopodobnie od zawsze były daniem kosztownym; przygotowywano je z drogich składników, takich jak białe pieczywo, cukier czy przyprawy. Sam fakt, że przepisy na tę potrawę znane były już w czasach rzymskich, sugeruje, że jadano ją co najmniej w kręgach klasy średniej – w końcu chłopi raczej nie stanowili grupy docelowej dla autorów książek kucharskich.

Dzisiaj częściej posługujemy się smakiem domowników, aniżeli książkami kucharskimi. Oto jeden z przykładów francuskiego tostu

z Chicago...